Z końcem listopada 2024 r. nabór wniosków w Programie Priorytetowym Czyste Powietrze został wstrzymany na czas przeprowadzenia jego reformy. W dniu wczorajszym udostępniony został regulamin nowej wersji programu Czyste Powietrze po reformie. Najważniejsze zmiany omówiliśmy na naszej stronie poświęconej audytom energetycznym, w krótkim komentarzu odniesiemy się jednak do ogólnego odbioru nowych zasad.
Zmniejszenie skali nadużyć
Widać, że nowy regulamin ma zmniejszyć skalę nadużyć w programie, szczególnie wprowadzenie cen maksymalnych na poszczególne przedsięwzięcia wydaje się dobrym pomysłem. Wymóg posiadania nieruchomości powyżej 3 lat również oceniamy jako słuszny, spotykaliśmy się już bowiem na swojej drodze zawodowej ze zjawiskiem zakupu budynków w stanie ruiny z założeniem, że stan gotowy do zamieszkania „zrobi się” w ramach Czystego Powietrza. Takie podejście było nie tylko zaprzeczeniem idei termomodernizacji, ale również zdrowego rozsądku.
Widoczne jest też dokładniejsze pochylenie się nad dochodami osób wnioskujących o dofinasowanie, z uwzględnieniem ich możliwości zaangażowania środków własnych w procesie termomodernizacji. Nie jest tajemnicą, że wsparcie nie zawsze trafiało do tych, którzy rzeczywiście potrzebowali go najbardziej.
Niestety jak to zazwyczaj bywa nie należy wszystkich przypadków wrzucać do jednego worka, nowe zasady stworzyły znaczną grupę osób nie tylko niezadowolonych, co czasem faktycznie pokrzywdzonych wprowadzanymi zmianami.
Standard energetyczny i efektywność termomodernizacji
Założone kryteria racjonalizują działania możliwe do przeprowadzenia w ramach dofinansowania. Szczegółowo omówiliśmy je na naszej stronie poświęconej audytom energetycznym. Pozwolą z jednej strony ograniczyć skalę płytkich termomodernizacji, polegającej jedynie na wymianie źródła ciepła (szczególnie patologiczne zjawisko montażu pomp ciepła w budynkach do tego nieprzystosowanych), z drugiej strony zabezpieczą publiczne pieniądze przed wydatkowaniem ich na kompleksowe termomodernizacje budynków o dobrej lub bardzo dobrej charakterystyce energetycznej budynków i finansujących de facto remont, który planował właściciel.
Zwiększenie wsparcia
Wbrew wielu głosom krytycznym dokładniejsza lektura nowego regulaminu wskazuje, że ogólne kwoty dofinansowania uległy zwiększeniu. Wzrosła również dostępność podwyższonego i najwyższego poziomu wsparcia pod względem dochodowym. Niestety w przypadku maksymalnego dochodu na osobę pozwalającego na skorzystanie z podstawowego poziomu dofinansowania wartość ta nie zwiększyła się względem poprzedniej edycji Czystego Powietrza.
Kolektory słoneczne ofiarą regulaminu
W nowym kształcie programu dopuszczalne jest pozostawienie w budynku wyłącznie kominków rekreacyjnych i kotłów gazowych, wszystkie inne źródła ciepła niż powyższe i wymienione we wniosku o dofinansowanie należy zlikwidować. Rzutem na taśmę trafiły więc na tą listę również istniejące w budynku instalacje solarne. Co ciekawe nowe instalacje solarne są kosztem kwalifikowanym w programie. Jest to oczywisty błąd przeoczenia, liczymy, że zapis ten zostanie szybko poprawiony.
Rola audytora
Nowe zasady nakładają na audytora jeszcze większą odpowiedzialność, od wniosków płynących z audytu energetycznego wynikać będzie nie tylko dobór rozwiązań termomodernizacyjnych, ale też dostępność wsparcia dla Beneficjentów. Rzetelność, wiedza techniczna i doświadczenie nabierają nowego znaczenia. Obowiązkowa wizja lokalna w budynku, która u nas od początku działalności była standardem będzie od dziś niezbędna w każdym przypadku. Ciekawi jesteśmy działań tzw. świadectwomatów, wystawiających audyty energetyczne zdalnie w 24 godziny – z pewnością znajdą sprytny sposób na ominięcie nowych zapisów.
Wprowadzenie obowiązku sporządzenia świadectwa energetycznego po realizacji inwestycji oceniamy pozytywnie, jednak nie uważamy tego za wydatek niezbędny do prawidłowego rozliczenia dotacji. Nie jest tajemnicą, że świadectwa charakterystyki energetycznej wystawiają ludzie, a nie roboty, wpływ oceny czynnika ludzkiego nie jest w tym przypadku pomijalny. Czas pokaże jaki wpływ na rozliczenie dotacji ma świadectwo energetyczne, nieznacznie rozbieżne od założeń audytowych. Przy sporządzaniu obu dokumentów przez różne osoby należy oczekiwać, że takie sytuacje będą nagminne.
Podsumowanie
Nie ma idealnych regulaminów tak jak świat nie jest czarno – biały. Ogólny kształt programu jest bardziej racjonalny i odporny na nadużycia, choć oczywiście tam, gdzie płyną pieniądze zawsze pojawią się jakieś nieuczciwe działania. Dostępność wyższych form wsparcia również się poprawiła, podobnie jak kwoty dotacji stały się mimo wszystko atrakcyjniejsze.
Liczymy na chętny udział Operatorów gminnych w programie, jak również działania szkoleniowe ze strony NFOŚiGW zapewniające obsługę Beneficjentów na najwyższym poziomie.
Jeśli planujesz skorzystać z dofinansowania w programie Czyste Powietrze będziesz potrzebować audytu energetycznego budynku. Skontaktuj się z nami już dziś!